Karibu kwenye Mafunzo ya simulizi Kuifahamu Kompyuta.
Katika mafunzo haya, tutajifunza kuhusu...
vipengele mbalimbali vya kompyuta.
Tutajifunza kuunganisha vipengele mbalimbali.
Kwa ujumla, kuna aina 2 za kompyuta -
Kompyuta ya Mezani au binafsi na kompyuta mpakato.
Siku hizi, Kompyuta kibao au tabs, ni maarufu sana
Kazi za kompyuta -
Kompyuta hufanya kazi kuu tano bila kujali ukubwa wake:
Hupokea data au maagizo kwa njia ya ingizo.
Huchakata data kama inavyotakiwa na mtumiaji.
Huhifadhi data.
Hutoa matokeo katika mfumo wa pato.
Hudhibiti shughuli zote ndani ya kompyuta.
Mpangilio wa kimsingi wa kompyuta ni kama unavyoonyeshwa kwenye mchoro huu wa vizuizi
Kitengo cha Ingizo, Kitengo cha Usindikaji Mkuu,
Kitengo cha Pato.
Kitengo cha Ingizo husaidia...
kuingiza data na programu kwenye mfumo wa kompyuta kwa njia iliyopangwa.
Kibodi, kipanya, kamera na skana ni baadhi ya vifaa vya ingizo.
Kitengo cha Usindikaji Mkuu
hufanya shughuli kama hesabu na mantiki na
huhifadhi data na maagizo.
Kwa kawaida, Kitengo cha Usindikaji Mkuu au CPU kinaonekana kama hiki.
Ina bandari nyingi mbele na nyuma ya kitengo.
Tutajifunza kuhusu hizo hivi punde
Huchukua data na maagizo, huichakata na kutoa pato au matokeo.
Kazi ya kufanya shughuli inaitwa usindikaji.
Pato huhifadhiwa pamoja na data na maagizo kwenye kitengo cha hifadhi.
Kitengo kinachosaidia mchakato wa kutoa matokeo kutoka kwa data, ni kitengo cha pato.
Kichunguzi na printa ni baadhi ya vifaa vya pato.
Kwa kawaida, kompyuta ya mezani ina vipengele 4 kuu:
Kichunguzi, CPU
Kibodi na Kipanya.
Kamera, printa au skana pia inaweza kuunganishwa kwenye kompyuta.
Hiki ni kichunguzi au skrini ya kompyuta kama tunavyoiita.
Inaonekana kama skrini ya televisheni.
Ni kitengo cha kuonyesha picha cha kompyuta.
Inaonyesha kiolesura cha mtumiaji cha kompyuta.
Mtu anaweza kufungua programu mbalimbali na kuingiliana na kompyuta kwa kutumia kibodi na kipanya.
Kibodi imeundwa kuingiza maandishi, herufi na amri zingine kwenye kompyuta.
Hiki ni kipanya cha kompyuta.
Kwa kawaida, ina vifungo 2 vinavyoweza kubofya na kitufe cha kusogeza katikati.
Kubonyeza kitufe cha kushoto cha kipanya, huamilisha vitendo vingi.
Kubonyeza kitufe cha kulia cha kipanya, huamilisha vitendo visivyo vya kawaida kama njia za mkato.
Gurudumu la kipanya linatumika kusogeza juu na chini kwa kukizungusha kitufe cha kusogeza.
Kipanya cha kompyuta ni njia mbadala ya kuingiliana na kompyuta badala ya kibodi.
Sasa, hebu tuangalie sehemu mbalimbali za CPU.
Kuna kitufe maarufu mbele ya CPU ambacho ni swichi ya kuwasha.
Ili kuwasha kompyuta, mtu anahitaji kubonyeza swichi hii.
Kuna kitufe cha kuweka upya pia ambacho kinatusaidia kuwasha upya kompyuta, ikiwa inahitajika.
Pia, upande wa mbele, utaona bandari 2 au zaidi za USB na kisoma-mwandishi cha DVD/CD-ROM.
Bandari za USB hutumiwa kuunganisha viendeshi vya kalamu kwenye kompyuta.
Na kisoma-mwandishi cha DVD/CD-ROM hutumiwa kusoma au kuandika CD au DVD.
Sasa hebu tuangalie nyuma ya kompyuta.
Bandari zilizo nyuma, hutumiwa kuunganisha CPU na vifaa vingine vya kompyuta.
Hii inafanywa kwa kutumia nyaya.
Kuna vipengele vingi ndani ya 'CPU'.
Kompyuta ikiwa IMEWASHWA, vipengele hivi vyote hufanya kazi na kutoa joto.
hokin: RUDIA KUREKODI Feni zilizoko nyuma hutoa mtiririko wa hewa unaohitajika kupooza vipengele
Vinginevyo, kupasha moto kupita kiasi kunaweza kusababisha uharibifu kwa 'CPU', mara nyingi kusababisha upotezaji wa data.
Hii ni feni ya kupoza kesi.
Inaweka halijoto ya CPU kuwa ya kawaida na kuzuia kupasha moto kupita kiasi.
Kitengo cha Ugavi wa Nguvu, kinachoitwa pia PSU, hutoa nguvu kwa kompyuta.
Sasa, hebu tujifunze jinsi ya kuunganisha vipengele mbalimbali kwenye CPU.
Weka vipengele vyote kwenye meza, kama inavyoonyeshwa.
Weka nyaya zote kwenye meza, kama inavyoonyeshwa.
Kwanza, hebu tuunganishe kichunguzi kwenye CPU.
Unganisha kebo ya umeme kwenye kichunguzi kama inavyoonyeshwa.
Sasa, unganisha ncha nyingine kwenye soketi ya usambazaji wa umeme.
Hii ni kebo ya umeme ya CPU.
Unganisha kwenye CPU kama inavyoonyeshwa.
Kisha, unganisha kwenye soketi ya usambazaji wa umeme.
Ifuatayo, unganisha kebo ya kibodi kwenye CPU kama inavyoonyeshwa.
Bandari ya kibodi kwa kawaida ni ya rangi "zambarau".
Unaweza kuunganisha kipanya kwenye bandari ambayo ni ya rangi "kijani".
Vinginevyo, unaweza kuunganisha kibodi na kipanya cha USB kwenye bandari yoyote ya USB.
Bandari zilizosalia za USB zinaweza kutumika kuunganisha kiendeshi cha kalamu, diski kuu n.k.
Hii ni kebo ya LAN.
na hii ni bandari ya LAN.
Ni muunganisho wa waya unaoruhusu kompyuta kuunganishwa kwenye mtandao.
Ncha nyingine ya kebo ya LAN imeunganishwa kwenye modemu au kipanga njia cha wi-fi.
Utajifunza kuhusu kusanidi miunganisho ya wi-fi katika mafunzo mengine.
Taa ya LED itapepesa wakati bandari ya LAN inafanya kazi na inapokea shughuli.
Unaweza kugundua kuwa kuna bandari zingine za serial kwenye CPU.
Hizi hutumiwa kuunganisha PDA, modemu au vifaa vingine vya serial.
Pia utagundua kuwa kuna bandari zingine sambamba kwenye CPU.
Hizi hutumiwa kuunganisha vifaa kama printa, skana n.k.
Sasa, hebu tuangalie jeki za sauti.
Bandari iliyo katika "pinki" hutumiwa kuunganisha maikrofoni.
Bandari iliyo katika "bluu" ni ya kuunganisha laini ya kuingiza, kwa mfano- kutoka kwa redio au kicheza tepi.
Bandari iliyo katika "kijani" ni ya kuunganisha vipokea sauti/spika au laini ya kutoa.
Sasa kwa kuwa tumeunganisha vifaa vyetu vyote, hebu tuwashe kompyuta.
Kwanza kabisa, washa vitufe vya usambazaji wa umeme vya kichunguzi na CPU.
Sasa, bonyeza kitufe cha KUWASHA kwenye kichunguzi.
Na kisha bonyeza swichi ya KUWASHA, mbele ya CPU.
Kwa kawaida, utaona mfuatano wa maneno kwenye skrini nyeusi kompyuta yako inapowashwa kwa mara ya kwanza.
Hii ni mfumo wa BIOS unaoonyesha taarifa kuhusu
kitengo cha usindikaji mkuu cha kompyuta,
taarifa kuhusu kumbukumbu kiasi gani kompyuta ina,
na taarifa kuhusu viendeshi vya diski kuu na viendeshi vya diski tepetevu.
BIOS ni programu ambayo huipa CPU maagizo yake ya kwanza kompyuta inapowashwa.
Mchakato mzima wa kupakia mfumo endeshi unaitwa kuwasha kompyuta.
Vipimo vyote vinavyohitajika vikikamilika, utaona kiolesura cha mfumo endeshi.
Ikiwa wewe ni mtumiaji wa Ubuntu Linux, utaona skrini hii.
Na ikiwa wewe ni mtumiaji wa Windows, utaona skrini hii.
Sasa, hebu tuangalie kwa ufupi kompyuta mpakato.
Kompyuta mpakato ni kompyuta zinazobebeka na zilizoshikana.
Kompyuta mpakato ni ndogo na nyepesi vya kutosha kuwekwa kwenye mapaja ya mtu wakati inatumika.
Kwa hivyo, inaitwa 'kompyuta mpakato'
Ina vipengele vingi sawa na kompyuta ya mezani ikijumuisha-
onyesho, kibodi,
kigusa ambacho ni kifaa cha kuashiria na kusogeza,
msomaji-mwandishi wa CD/DVD na
maikrofoni na spika zilizojengwa kwenye kitengo kimoja.
Pia ina bandari ya LAN na bandari za USB.
Kuna bandari ya video ambayo mtu anaweza kuunganisha projekta kwenye kompyuta ndogo.
Jeki za sauti zinatambulika kwa urahisi kwa aikoni husika za maikrofoni na vipokea sauti.
Hii ni feni ya kupoza iliyojengwa ndani ya kompyuta mapakato.
Hii husaidia kuzuia kompyuta ndogo kupata joto kupita kiasi.
Kompyuta ndogo huendeshwa na umeme kupitia adapta ya AC na ina betri inayoweza kuchajiwa.
Kwa hivyo, inabebeka na inaweza kutumika mbali na chanzo cha umeme.
Hebu tufanye muhtasari. Katika mafunzo haya, tumejifunza:
kuhusu vipengele mbalimbali vya kompyuta ya mezani na kompyuta ndogo
na jinsi ya kuunganisha vipengele mbalimbali vya kompyuta ya mezani.
Tazama video inayopatikana kwenye kiungo kifuatacho
Ni muhtasari wa mradi wa Mafunzo ya Mazungumzo.
Ikiwa huna kipimo data kizuri, unaweza kuipakua na kuitazama.
Timu ya mradi wa Spoken Tutorial: hufanya warsha kwa kutumia mafunzo ya mazungumzo.
Hutoa vyeti kwa wale wanaofaulu mtihani wa mtandaoni.
Kwa maelezo zaidi, tafadhali andika kwa: contact@spoken-tutorial.org
Mradi wa Spoken Tutorial ni sehemu ya mradi wa "Talk to a Teacher",
unaoungwa mkono na Misheni ya Kitaifa ya Elimu kupitia ICT, MHRD, Serikali ya India.
Maelezo zaidi kuhusu misheni hii yanapatikana kwenye kiungo kifuatacho.
Uhuishaji na uundaji wa 3D kwa mafunzo haya umefanywa na Arthi.
Ni mimi Hokins Moshi kutoka mradi wa Spoken Tutorial, IIT Bombay, Ninahitimisha.
Asante kwa kujiunga.