Karibu kwenye Mafunzo Simulizi kuhusu Basic Data Manipulation kwenye Calc.
Katika somo hili, tutajifunza jinsi ya:
Kutumia baadhi ya Formula za msingi kwenye Calc
Kupanga kwa safu na Kuchuja data
Somo hili limeandikwa kwa kutumia Ubuntu Linux OS toleo 18.04 na LibreOffice Suite toleo 6.3.5
Je, formula ni nini?
Fomula ni mlinganyo unaotumia nambari na vigeu ili kupata jibu.
Variables ni cell locations zenye data muhimu kwa ajili ya equation.
Shughuli za Msingi za Hisabati Kwanza, tutajifunza jinsi ya kufanya baadhi ya mahesabu ya msingi ya hisabati katika Calc..
Hiyo ni kujumlisha, kutoa, kuzidisha na gawanya.
Fungua faili la Personal Finance Tracker dot ods.
Hebu tujumlishe gharama ya matumizi yote yaliyotajwa chini ya heading Cost.
Tutaandika Jumla Kuu moja kwa moja chini ya Mengineyo.
Kisha bonyeza kwenye cell A8 na uandike namba ya mfuatano kama 7.
Sasa bonyeza kwenye cell C8 ambapo tunataka kuonyesha jumla ya costs.
Andika sawa-sawa na SUM na ndani ya mabano weka safu ya safu wima zitakazojumlishwa. Yaani C3 hadi C7
Sasa bonyeza Enter.
Angalia kwamba kiasi chote chini ya Cost kimejumlishwa na jumla inaonekana kwenye cell C8.
Sasa, hebu tujifunze jinsi ya kufanya kutoa kwenye Calc.
Tuseme tunataka kutoa gharama za House Rent na Electricity Bill.
Tutaonyesha hii kwenye cell C10.
Bofya kwenye seli C10 kisha andika yafuatayo – sawa-sawa na C3 kutoa C4.
Bonyeza Enter. Angalia thamani kwenye cell C10.
Inaonyesha thamani ya kutoa kati ya C3 na C4.
Vivyo hivyo, mtu anaweza gawanya na zidisha data katika seli tofauti.
Bonyeza kwenye cell C11 na andika is equal to C5 asterix C6 kisha bonyeza Enter.
Jibu la kuzidisha linaonyeshwa katika seli C11.
Bofya kwenye seli C12 kisha andika sawa-sawa na C3 gawanya C6 na bonyeza kitufe cha Enter.
Jibu la mgawanyo linaonekana kwenye cell C12.
Hebu turudishe mabadiliko ya mgawanyiko, kuzidisha na kutoa tuliyoyafanya.
Ili kufanya hivyo, bonyeza kitufe cha Ctrl+Z mara tatu.
Operesheni nyingine ya msingi katika spreadsheet ni kupata wastani wa namba. Hebu tuone jinsi ya kufanya hivyo.
Kwenye cell B9, tuandike heading kama Average.
Hapa tunataka kuonyesha wastani wa gharama jumla.
Halafu bonyeza kwenye cell C9.
Na andika sawa-sawa na Average na ndani ya mabano C3 hadi C7. Bonyeza Enter.
Tunaona kwamba wastani wa safu ya Cost unaonekana kwenye cell.
Hebu turejeshe mabadiliko kwa kubonyeza vitufe vya: Ctrl+Z.
Vivyo hivyo, tunaweza kupata wastani wa vitu kwenye safu ya mlalo pia.
Tutajifunza kuhusu fomula na vifanyikazi vingine baadaye katika mfululizo huu
Sasa hebu tujifunze jinsi ya kupanga data kwenye Calc spreadsheet.
Kupanga kunaweka safu na mstari katika spreadsheet kwa mpangilio unaoeleweka.
Kupanga kunatusaidia kuchambua na kuona data kwa ufanisi zaidi.
Hufanya iwe rahisi kutafuta na kupata kitu ndani ya sheet yote.
Tunaweza kupanga data tukitumia hadi vigezo vitatu, vinavyotumika mfululizo.
Kupanga kunaweza kutumika kwa sheet yote au sehemu ya cells.
Kwa kawaida, data hupangwa kulingana na thamani halisi. Kwa mfano: kupanda, kushuka, alfabeti, kushoto kwenda kulia, ya zamani hadi mpya, n.k.
Tutapanga data chini ya heading Costs kwa mpangilio wa kupanda.
Sasa, kwa kubonyeza kitufe cha kushoto cha panya, chagua cells C1 hadi C7.
Hii inachagua safu ya cells tunayotaka kupanga.
Nenda kwenye Standard toolbar. Hapa tunaweza kuona alama tatu tofauti za sorting.
Bonyeza ikoni ya Sort Ascending.
Kisanduku cha mazungumzo cha Sort range kinaonekana.
Bonyeza kitufe cha Current selection.
Angalia kuwa nambari kwenye cells zilizochaguliwa sasa zimepangwa kwa mpangilio wa kupanda.
Bonyeza ikoni ya Sort Descending.
Kwenye kisanduku cha mazungumzo cha Sort range, bonyeza kitufe cha Current selection.
Angalia kuwa nambari kwenye cells zilizochaguliwa sasa zimepangwa kwa mpangilio wa kushuka.
Rudisha mabadiliko haya kwa kubonyeza vitufe vya Ctrl+Z mara mbili.
Nambari zote zimerudi kwenye cells zao za awali.
Ili kupata udhibiti zaidi wa kupanga data, bonyeza ikoni ya Sort.
Vinginevyo, tunaweza kwenda kwenye menu bar na kubonyeza Data. Kisha bonyeza Sort kutoka kwenye orodha ndogo.
Kwenye kisanduku cha mazungumzo cha Sort Range, bonyeza tena kitufe cha Current selection.
Wakati huu, kisanduku kingine cha Sort kinaonekana chenye tab mbili: Sort criteria na Options.
Tab ya Sort criteria imechaguliwa kwa chaguo-msingi. Chini yake, tunaweza kuona Sort keys tatu.
Chini ya orodha ya kuchagua kwenye Sort key 1, chagua Cost.
Kisha bonyeza chaguo la Ascending lililo karibu na hilo.
Ili kupanga kwa mpangilio wa kushuka, bonyeza chaguo la Descending. Mimi nitachagua chaguo la Ascending.
Sasa bonyeza kitufe cha OK kilichopo kona ya chini kulia.
Tunaona kwamba safu ya Cost imepangwa kwa mpangilio wa kupanda.
Hebu turejeshe mabadiliko haya kwa kubonyeza vitufe vya Ctrl+Z.
Safu nyingi pia zinaweza kupangwa kwa mara moja.
Ili kufanya hivyo, chagua kwanza safu nyingi, kisha tumia chaguzi za sort. Nitakuonyesha jinsi ya kufanya hivyo.
Tuseme tunataka kupanga Serial numbers, Items pamoja na Cost.
Kwa hiyo, chagua kwanza safu zote 3: SN, Items na Cost kama inavyoonyeshwa hapa.
Sasa nenda kwenye menu bar na bonyeza Data. Kutoka kwenye menyu ndogo, bonyeza Sort.
Kisanduku cha mazungumzo cha Sort kinafunguka.
Chini ya tab ya Sort criteria, kwenye menyu ya Sort key 1, chagua Cost.
Kisha kwenye menyu ya Sort key 2, chagua SN.
Na kwenye menyu ya Sort key 3, chagua Items.
Bonyeza Descending kwenye chaguzi mbili za kwanza za sort.
Bonyeza Ascending kwenye chaguo la tatu la sort.
Kisha bonyeza kitufe cha OK.
Angalia mabadiliko. Tunaona kuwa safu zote zimepangwa kulingana na maagizo yaliyowekwa.
Hebu turejeshe mabadiliko haya.
Sasa hebu tujifunze jinsi ya kuchuja data kwenye Calc.
Filter ni orodha ya masharti ambayo kila kipengele kinapaswa kutimiza ili kionekane.
Nitakuonyesha kipengele hiki.
Ili kutumia filter, bonyeza kwenye cell yoyote, kwa mfano cell. iliyoandikwa Items
Bonyeza ikoni ya Auto Filter kwenye Standard toolbar.
Vinginevyo, unaweza kwenda kwenye menu bar na kubonyeza Data. Kisha bonyeza Auto Filter kutoka kwenye menyu ndogo.
Tunaona mshale wa kushuka umeonekana kwenye kichwa cha Items.
Bonyeza mshale huo wa kushuka.
Kisanduku cha pop-up cha Filter kinafunguka.
Sasa tuseme tunataka kuonyesha data ya Electricity Bill pekee.
Kwa hiyo, kwanza toa alama kwenye chaguo la All.
Kisha weka alama kwenye chaguo la Electricity Bill na bonyeza kitufe cha Ok.
Ni data ya Electricity Bill pekee inayoonekana kwenye sheet. Vipengele vingine vimechujwa.
Ili kuona tena data yote, bonyeza mshale wa kushuka kwenye cell Items.
Weka alama kwenye chaguo la All.
Hakikisha kuwa vichwa vyote vimechaguliwa kisha bonyeza kitufe cha Ok.
Sasa tunaweza kuona data yote tuliyokuwa nayo kwenye sheet.
Kuna filters nyingine katika Calc ambazo tutajifunza kwenye mafunzo yajayo ya mfululizo huu.
Tuweke na tufunge faili.
Hii inatufikisha mwisho wa mafunzo haya. Hebu tufanye muhtasari.
Katika mafunzo haya, tulijifunza jinsi ya: Kutumia Formula ya msingi kwenye Calc, Kupanga kwa safu na Kuchuja data
Kama kazi ya nyumbani:
Fungua “spreadsheet hyphen practice dot ods” faili.
Panga safu ya Salary kwa mpangilio wa Ascending
Chuja safu ya Name na uonyeshe Rahul’s data.
Rejesha mabadiliko.
Video kwenye kiungo kifuatacho inatoa muhtasari wa mradi wa Spoken Tutorial. Tafadhali ipakue na uiangalie.
Timu ya Mradi wa Spoken Tutorial huendesha warsha na kutoa vyeti. Kwa maelezo zaidi, tafadhali tuandikie.
Tafadhali tuma maswali yako yaliyo na muda kwenye jukwaa hili.
Mradi wa Spoken Tutorial unafadhiliwa na MHRD, Serikali ya India.
Mimi ni msimulizi wako, Hokins Moshi kutoka IIT Bombay; Na Kwa heri. Asante kwa kutazama.