Karibu kwenye spoken tutorial kuhusu Header, Footer and Notes.
Katika mafunzo haya, tutajifunza jinsi ya:
Kuingiza Header
Kuingiza Footer
Kuondoa Header na Footer kutoka kwenye ukurasa wa kwanza na
Kuingiza Footnote na Endnote kwenye document
Mafunzo haya yameandikwa kwa kutumia Ubuntu Linux OS toleo 18.04 na LibreOffice Suite toleo 6.3.5
Fungua faili Newsletter.odt tulilounda awali.
Faili hili limewekwa kwako kupitia kiungo cha Code files kwenye ukurasa huu.
Tafadhali pakua na lifutungue faili hilo.
Tengeneza copy kisha uitumie kwa mazoezi.
Kwanza tutajifunza jinsi ya kuongeza Footer kwenye document.
Bonyeza menyu ya Insert kwenye menu bar kisha uchague chaguo la Header and Footer.
Weka tiki kwenye chaguo la Use header/footer menu ikiwa halijachaguliwa.
Scroll ukurasa na bonyeza chini ya maandishi ili kuonyesha alama ya Footer.
Alama ya Footer inaonekana kwenye document yetu.
Bonyeza alama ya Plus iliyo karibu na neno Footer.
Tunaona Footer imeongezwa chini ya ukurasa.
Njia nyingine ya kuongeza Footer kwenye document ni kubonyeza Insert menu kwenye menu bar.
Nenda kwenye chaguo la Header and Footer.
Chagua menyu ndogo ya Footer kisha uchague chaguo la Default style.
Kwa njia zote, mshale uko kwenye eneo la footer.
Ili kuongeza nambari ya kurasa kwenye footer, bonyeza mshale chini wa Footer Default style.
Kisha uchague chaguo la Insert Page Number.
Mara moja, tunaona nambari 1 inaonekana kwenye footer.
Ili kutoa styles tofauti kwa nambari ya ukurasa, bonyeza mara mbili nambari 1.
Kisanduku cha Edit Fields kitafunguka.
Kuna sehemu 3 tofauti ndani ya Edit fields: Type, Select na Format
Kwenye sehemu ya Format, tunaona formats nyingi kama a b c kwa herufi ndogo, A B C kwa herufi kubwa na nyinginezo
Nitachagua format 1st 2nd 3rd kisha nibonyeze kitufe cha OK kilicho chini.
Angalia kuwa format ya nambari ya ukurasa 1 hubadilika kutoka 1 hadi 1st.
Sasa tutajifunza jinsi ya kuingiza Header kwenye document.
Scroll juu na bonyeza sehemu ya juu ya maandishi kwenye document.
Alama ya Header inaonekana kwenye document yetu.
Ikiwa haionekani, bonyeza alama ya plus karibu na neno Header.
Header itaongezwa juu ya ukurasa.
Sasa tuweke tarehe kwenye Header.
Ili kufanya hivyo, nenda kwenye aikoni ya Insert field iliyo kwenye Standard toolbar.
Sasa bonyeza mshale wa chini kisha uchague chaguo la Date kwenye orodha.
Tarehe ya sasa inaonekana kwenye eneo la Header.
Unaweza kuibadilisha kuwa tarehe yoyote unayotaka, ikiwa unataka.
Kubadilisha format ya tarehe, bonyeza mara mbili kwenye tarehe.
Hapa tuchague format kama 31. Dec. 1999 kisha bonyeza kitufe cha OK.
Format ya tarehe sasa imebadilika kulingana na tulivyochagua.
Ikiwa mpangilio wa maandishi umebadilika, tafadhali urekebishe kwa kubonyeza Backspace.
Rudia hadi maandishi yawe kwenye ukurasa wa 1 na column 2.
Kisha bonyeza Enter mara kadhaa ili kupanga maandishi chini ya banner.
Sasa bonyeza aikoni ya Toggle print preview kwenye Standard toolbar.
Tarehe inaonekana juu ya kila ukurasa na nambari chini.
Kumbuka header na footer vitaonekana kwenye kila ukurasa wa document.
Bonyeza kitufe cha Close Preview ili kufunga onyesho
Sasa tujifunze jinsi ya kuongeza margin na shadow style kwenye document
Bonyeza aikoni ya Page iliyo kwenye Sidebar deck
Chini ya chaguo la Styles, bonyeza aikoni ya More Options au gear.
Kisanduku cha mazungumzo cha Page Style: Default Style kitafunguka.
Kuna tabs nyingi zinazoweza kutumika kurekebisha page style kulingana na matakwa yetu.
Bonyeza kwenye tab ya Footer.
Weka tiki kwenye chaguo la Footer on, kama halijachaguliwa tayari.
Sasa weka nafasi ya left margin kuwa 1.00 cm kwa kubonyeza alama ya plus mara kadhaa.
Ili kuongeza border au shadow kwenye footer, bonyeza kitufe cha More.
Kisanduku cha mazungumzo cha Border/Background kitafunguka.
Bonyeza tab ya Borders ikiwa haijachaguliwa.
Kwenye sehemu ya Shadow Style, tunaona chaguzi mbalimbali za kuweka kivuli.
Chagua aikoni ya Cast shadow to bottom right.
Chini ya chaguo la Color, Gray ni rangi chaguo-msingi ya kivuli.
Kuchagua rangi nyingine, bonyeza mshale wa chini.
Unaweza kuchagua rangi yoyote unayopenda kutoka kwenye kisanduku cha Color palette. Nitachagua blue.
Acha mipangilio mingine yote kama ilivyo kwenye kisanduku cha Border/Background.
Kisha bonyeza kitufe cha OK.
Kwenye kisanduku cha Page Style: Default Style, bonyeza kitufe cha Apply kisha OK.
Funga Sidebar deck.
Scroll chini ili kuona shadow effect iliyoongezwa kwenye Footer.
Sasa tutajifunza jinsi ya kuondoa Header na Footer kutoka kwenye ukurasa maalum.
Tuanze kwa kuondoa Header kwenye ukurasa wa kwanza wa document.
Kwa hiyo, weka mshale sehemu yoyote kwenye ukurasa wa kwanza wa document.
Kwenye Sidebar deck, chagua aikoni ya Styles.
Styles panel hufunguka.
Bonyeza aikoni ya Page Styles na uchague First Page kwenye orodha.
Bonyeza mara mbili chaguo la First Page
Funga Sidebar deck.
Angalia kuwa Header na Footer zimeondolewa tu kwenye ukurasa wa kwanza.
Huenda ukahitaji tena kurekebisha mpangilio wa maandishi kama ilivyoonyeshwa.
Sasa tujifunze kuhusu Footnotes na Endnotes katika Writer.
Footnotes huonekana chini ya ukurasa uliotajwa.
Endnotes huwekwa mwishoni mwa document au chapter.
Anchor ya note huwekwa kwenye nafasi ya sasa ya mshale.
Anchor huwasaidia watumiaji kufikia sehemu fulani moja kwa moja.
Unaweza kuchagua kati ya automatic numbering au custom symbol kwa ajili ya notes.
Tuone jinsi ya kuongeza Footnote kwenye neno ndani ya document.
Chagua neno Apache License kwenye aya ya pili, safu ya 1 ya ukurasa 1.
Bonyeza aikoni ya Insert Footnote kwenye Standard toolbar.
Tunaweza pia kuongeza Footnote kwenye document kupitia menyu ya Insert.
Kisha bonyeza Footnote and Endnote na uchague chaguo la Footnote.
Kwa njia zote, Footnote itaongezwa kwenye document na character yake ikiwa 1.
Hebu tuandike maandishi ya Footnote yetu.
Andika “open source software license”.
Kwa njia hiyo hiyo, tuongeze footnote nyingine kwenye document.
Chagua neno copyleft kutoka safu ya pili ya ukurasa wa 1.
Bonyeza aikoni ya Insert Footnote kwenye Standard toolbar.
Footnote nyingine itaongezwa chini ya safu ya pili ya ukurasa.
Andika maandishi ya footnote kama “permissive license”.
Bonyeza character 1 ya Footnote chini ya safu ya 1.
Tutaelekezwa kwenye neno Apache License kwenye document.
Angalia character 1 karibu na neno Apache License.
Hii ndiyo anchor ya Footnote iliyowekwa
Elekeza mshale polepole juu ya anchor hii.
Mshale hubadilika kuwa kidole cha kuashiria.
Sasa bonyeza hapo.
Tutaelekezwa mara moja chini ya ukurasa kwenye Footnote iliyoandikwa.
Chaguo la Character hutumika kuchagua character au symbol ya Footnote ya sasa.
Hebu nionyeshe jinsi ya kubadilisha character ya Footnote 1.
Scroll juu na weka mshale kati ya neno License na footnote anchor 1.
Kisha bonyeza kulia na uchague Footnote or Endnote.
Kisanduku cha Edit Footnote/Endnote kitafunguka.
Numbering ni aina ya nambari tunayotaka kutumia kwa Footnotes na Endnotes.
Chaguo la “Automatic” linapanga nambari moja kwa moja kwa Footnotes au Endnotes.
Bonyeza kitufe cha Choose karibu na sehemu ya Character.
Chagua asterisk kisha bonyeza kitufe cha OK.
Bonyeza OK kufunga kisanduku cha Edit.
Character ya footnote 1 sasa imebadilishwa kuwa asterisk symbol.
Bonyeza kwenye anchor.
Footnote 1 sasa inaonekana kama asterisk symbol.
Tunaweza pia kuona footnote ya pili imekuwa 1 ya kawaida.
Sasa tubadilishe character ya Footnote 1 kuwa numerical tena.
Scroll juu na weka mshale kati ya neno License na footnote anchor asterisk.
Bonyeza kulia na uchague Footnote or Endnote.
Kisanduku cha Edit Footnote/Endnote kitafunguka.
Chini ya Numbering, chagua Automatic kisha bonyeza OK.
Tunaona asterisk symbol imebadilika tena kuwa numerical.
Scroll chini na angalia footnotes ili kuona mabadiliko.
Sasa tujifunze jinsi ya kuangazia footnotes.
Bonyeza maandishi ya footnote yoyote
Tazama menyu kunjuzi ya formatting upande wa juu kushoto, inasema Footnote.
Bonyeza mshale wa kushuka.
Bonyeza mshale kando ya Footnote kisha uchague Edit Style.
Kisanduku cha Paragraph Style: Footnote kitafunguka.
Bonyeza tab ya Highlighting, kisha Color.
Kwenye rangi, chagua rangi ya kuangazia. Nitachagua njano.
Bonyeza kitufe cha Apply kisha OK chini.
Tazama footnotes na uone rangi ya kuangazia.
Sasa nitaonyesha jinsi ya kuongeza endnote kwenye document
Chagua neno Mozilla Public License kwenye aya ya 2, safu ya 1 ya ukurasa wa 1.
Bonyeza aikoni ya Insert Endnote kwenye Standard toolbar.
Endnote itaongezwa mwishoni mwa document, kwenye ukurasa mpya
Kama document ina sura, basi endnotes huonekana mwisho wa kila sura.
Andika maandishi haya kwenye endnote – “an open source/free software license”
Tunaweza kubadilisha Roman numerals chaguomsingi kuwa style nyingine.
Ili kufanya hivyo, bonyeza menyu ya Tools kisha chagua Footnote and Endnotes.
Kisanduku cha Footnote/Endnote settings kitafunguka.
Kwenye tab ya Endnotes, tunaona sehemu ya Auto Numbering.
Kwa kutumia chaguo hili, tunaweza kubadilisha Numbering style tunayopendelea.
Unaweza kuchunguza zaidi hii wewe mwenyewe.
Funga kisanduku kwa kubonyeza aikoni ya X.
Sasa tuhifadhi mabadiliko yote na tufunge faili.
Hii inatufikisha mwisho wa mafunzo haya. Hebu tufanye muhtasari.
Katika mafunzo haya, tumejifunza jinsi ya:
Kuingiza Header, kuingiza Footer
Kuondoa Header na Footer kutoka kwenye ukurasa wa kwanza
Kuingiza Footnote na Endnote kwenye document
Kama kazi ya nyumbani Fungua faili practice.odt
Ongeza Header na Footer kwenye document
Andika jina lako kwenye Header
Ongeza Page Count kwenye Footer
Ongeza Header na Footer kwenye document
Video ifuatayo inatoa muhtasari wa mradi wa Spoken Tutorial Tafadhali ipakue na uiangalie.
Tunaendesha workshop kwa kutumia spoken tutorials na kutoa vyeti. Kwa maelezo zaidi, tafadhali wasiliana nasi.
Tuma maswali yako na wakati kwenye jukwaa hili.
Mradi wa Spoken Tutorial unafadhiliwa na MHRD, Serikali ya India.
Mafunzo haya yalitolewa awali na DesiCrew Solutions Pvt. Ltd. mwaka 2011.
Mimi ni Maira Magoma pamoja na timu ya Spoken Tutorial kutoka IIT Bombay kwaheri. Asante kwa kutazama.